2009/12/12

Ang Bayani, ang Pangulo, at ang Sistema ng Edukasyon

Sikat si Efren "Kuya Ef" Penaflorida ngayon. (Habang iginagawad sa kanya ang CNN Hero of the Year award sa Amerika, may masaker na nagaganap sa Maguindanao.) Siya 'yung gurong nagtuturo ng pagbasa at pagsulat sa mga batang lansangan sa Cavite sa pamamagitan ng karitong naglalaman ng iba't ibang gamit pang-eskwela. Mga online votes ang nagpapanalo sa kanya. Matapos kilalaning Hero of the Year ng isang kilalang institusyon sa Estados Unidos, ang CNN, anong klaseng bayani at pagkabayani kaya ang nalilikha sa persepsyon ng marami, lalo na ng mga kabataang humahanga kay Efren Penaflorida?

Sa aking palagay, mayroong dalawang pinatutunayan ang pagkakatanghal kay Efren Penaflorida bilang CNN Hero of the Year. Una, maraming Pilipino ang mahilig at/o madalas gumamit ng internet. Ikalawa, inutil ang pamahalaan. Wala itong silbi dahil hindi nito kayang bigyang-prayoridad ang sistema ng edukasyon sa bansa. Isang patunay ay ang taun-taong pagkaltas sa badyet ng mga state colleges and universities (SCU's), pati na rin ang unti-unti at sistematikong pagsasapribado sa mga ito. Talamak din ang komersalisasyon sa mga SCU's. (Halimbawa, sa UP Diliman, nakatirik ang mga gusaling pagmamay-ari ng Ayala. Sa UP Los Banos, ipinasara ang University Food Service para bigyang-daan ang pagpasok ng mga korporasyong gaya ng Jollibee at McDo sa loob ng kampus.) Kung ganito kabulok ang sistema ng edukasyon, hindi na nakapagtatakang sa kalsada matatagpuan ang mga batang tinuturuan ni Efren Penaflorida.

Pagkagaling sa Amerika, ipinatawag si Efren Penaflorida ng Malakanyang para tanggapin ang Lakandula, isa sa pinakamataas na parangal na ibinibigay ng pamahalaan para sa mga natatanging indibidwal (si Manny Pacquiao ang isa sa mga huling nabigyan nito). Malugod itong tinanggap ni Efren, may ngiti sa mga labi, nagpasalamat pa siya. Ano naman ang pinatutunayan nito?

Pagkakataon na sana ito para maimulat sa mga kapwa Pilipino ang katotohanang hindi prayoridad ng gobyernong Arroyo ang edukasyon. Pagkakataon na sana ito para ipakita kung gaano kainutil ang gobyerno, na kailangan pang umasa ng mga batang lansangan sa pagdating ng mala-Mesiyas na Efren Penaflorida para lang matutong bumasa at sumulat. Ang mga ito ay pagkakataong hindi sinamantala ni Efren Penaflorida. Sa halip, ang pagkapanalo ni Efren at ang malugod niyang pagtanggap sa Lakandula, ay pagkakataong inabuso ni Gloria para ilihis ang atensyon ng mamamayan mula sa nakalantad na kainutilan ng pamahalaan at kabulukan ng sistema ng edukasyon, tungo sa matamis na konsepto ng "Filipino pride" na ibinabandera hindi lamang ni Gloria at mga alipores niya, kundi pati na rin ng mga higanteng korporasyon, partikular ang PLDT/Smart na siyang pasimuno ng Ako Mismo campaign. Magkatulong ang dalawang ito para ipakilala sa mga kabataan ang huwad na konsepto ng pagkabayani--na maaari kang maging bayani sa pamamagitan ng ginawa ng kababayang si Efren. Sa ginawa ni Efren, naipamulat ba sa mga batang lansangan kung gaano kalala ang eksploytasyon at represyong nararanasan nila sa ilalim ng rehimeng nagmamayabang na "ramdam ang kaunlaran?" Makakatulong ba ang kariton klasrum ni Efren para magkaroon ng politikal na kamulatan ang mga kabataan para sa tuluyan at makabuluhang pagbabago ng kanilang kalagayan? O nakaaambag lamang ba ang aktibidad ni Efren sa pagpapanatili ng status quo?

Sa natatamong karangalan at pagkilala ng kababayang si Efren, sino ang mas masaya at sino ang higit na nakikinabang?

(Hindi si Efren ang pinupuna rito, kundi ang mga implikasyon ng pagkakatanghal sa kanya bilang bayani ng ating panahon.)