2016/05/13

Paano gumawa ng effigy?

Ang kaputol ng modyul na ito ay matatagpuan dito.
Samantala, ang kumpleto at downloadable na kopya ay narito.


1. MAGBUO NG CONCEPT.

Makipagpulong sa mga kasama. Bago ito, tiyaking nakapangalap ka na ng impormasyon at nakapagtanong-tanong ka na sa masang nilulubugan, sa komunidad na kinikilusan, halimbawa, hinggil sa kanilang palagay at pagsusuri sa mga suliraning nararanasan at sa mga isyung mahalaga sa kanila. Alamin ang kanilang interes. Gamiting inspirasyon ang mga aral na makukuha sa kanila sa kung paano bubuo ng konseptong gagamitin sa pagdibuho ng study, sketch o plano sa paggawa ng effigy.

Anu-anong mga bagay ba ang maaaring makapukaw sa interes ng kalakhan ng mga mamamayan? Maaaring ang mga bagay na may kinalaman sa kanilang mga nakikita, napapanood, napapakinggan, o nararanasan ang paghalawan ng inspirasyon. Maaaring paghalawan ang poklorikong Pilipino, ang mito, maging ang kulturang popular.

Sa paggawa ng effigy, partikular sa pagbuo ng konsepto, alalahanin at samantalahin ang bisa ng imahen at talinghaga. Anumang biswal ay di lamang madaling nakakaakit sa atensyon ng masa, ito rin ay maaaring makapukaw sa kanilang kritikal na damdamin at pananaw.

Halimbawa, sa paanong paraan kaya maaaring ihambing o itumbas ang kurakot at pasistang pangulo? Madalas, inihahambing ito sa mga hayop na tulad ng aso, baboy, bwitre, sawa, atbp. Madalas ding iwangis ito sa mga tauhang kilala sa katutubong mito, tulad ng aswang at manananggal.  Maaari din namang gumamit ng bago at napapanahong mga talinghaga, tulad ng mga imaheng nauna nang umusbong sa pangmadlang midya halimbawa.

Anumang bagay na nasa paligid ay maaaring paghalawan ng inspirasyon.


2. GUMAWA NG STUDY.
Kapag may konsepto nang napagkasunduan, agad na gumawa ng study, sketch, o plano nang sa gayon ay mayroong magamit na gabay ang mga kasamang tulong-tulong na gagawa ng effigy.

Sa proseso ng pagbuo, maaaring mabago pa ang study. Sikaping mangalap ng mga puna at komento mula sa mga kasama. Wag mahiyang punahin ang mga bagay sa study na sa palagay mo ay gasgas na o mahina o walang bisa. Agad na i-edit o i-revise ang study o sketch hanggang sa tuluyang mapaunlad ito.

Narito ang isang halimbawa ng study ng effigy ni Noynoy Aquino.  (Mula sa midfield.wordpress.com ang larawang ito.) Sa study na ito, si Noynoy ay itinulad sa isang madyikero sa layuning maipahiwatig sa madla ang kahungkagan ng mga pangako niya. Na tulad ng anumang magic trick, ang mga pangako ni Noynoy ay maaaring mapanghalina ngunit mapanlinlang.


3. SIGURADUHING MAY BADYET AT IHANDA ANG MATERYALES.
Sa panahon pa lamang ng pagpapalano at/o pagbuo ng konsepto, dapat ay napag-usapan at napagkasunduan na rin ang badyet, nang sa gayon ay makalap ang mga kasangkapan at materyales na gagamitin sa paggawa ng effigy. Hindi kinakailangang napakalaki ng magagastos sa pagbili ng mga materyales. Maaari namang gumamit ng mga recycleable na bagay. Tiyakin lamang na pulido at presentable ang pagkakagawa ng effigy.

Narito ang mga kasangkapan at materyales na karaniwang ginagamit sa paggawa ng effigy:
Putik (kung ang effigy na gagawin ay yari sa putik na hulmahan. Kung walang putik , maaari ka pa rin namang makalikha ng effigy gamit ang mga papel, karton, at pandikit.)
Mga lumang dyaryo, papel, at karton (kung paper mache ang gagawin)
Kawad o alambre (manipis at makapal)
Kawayan o mga dos-por-dos na kahoy (para sa  frame o skeleton ng effigy)
Pako, martilyo, plais
Pandikit (white glue, wood glue)
Paper tape, masking tape
Gunting, cutter
Pintura (water-based)
Paintbrush (marami, para marami rin kayong makapagpinta)
Plastic wrap o film (optional)
Acrylic emulsion (na ipapahid o ipapatong sa yaring effigy para maging tumibay ito at maging water proof. Optional lamang ito.)
Blower o heat gun


4. PAGGAWA NG HULMAHAN
Ibabad ang putik sa tubig ng isa hanggang dalawang araw. Pigain at salain. Kung malambot na ito at flexible, ihulma ito batay sa nais na hugis (halimbawa, batay sa hugis ng mukha ni Noynoy.) Gawing eksaherado ang mga prominenteng katangian ng mukha—ilong, mata, bibig o labi, nunal kung meron, etc.)

Kapag bahagya na itong natuyo (mamasa-masa pa), maaari nang patungan ng mga ginupit na dyaryo o papel. Magpatong ng maraming layer gamit ang glue o pandikit. Simulan sa isang layer at agad na sundan ng ikalawang layer ng mga ginupit na papel. Dagdagan ng isa pang layer ng papel o dyaryo hanggang sa makuha ang nais na kapal. Patuyuin. Mapapadali ang pagpapatuyo kung gagamit ng blower o heat gun.

Kapag tuyo na, pinturahan ng puti ang paper mache. Ang kulay na ito ang magsisilbing base o base coat. Sa ganitong paraan, lilitaw at magmumukhang matingkad ang anumang kulay ng pintura na ipapatong pa rito.

Kapag tuyo na, tanggalin ang paper mache sa putik na hulmahan. At ipatong o i-install nang maayos sa katawan.


(Ang imaheng ginamit para dito ay mula sa http://www.untvweb.com/)


5. PAGGAWA NG KATAWAN (O SKELETON) GAMIT ANG KAWAYAN
Gamit ang kawayan at kahoy (mas maigi kung kawayan dahil mas flexible ito), gumawa ng skeleton o frame ayon sa disenyo ng effigy na inyong pinlano. Gamitin ang kawad bilang pambuhol at pang-sekyur sa mga dugtong (joint). Tingnan ang halimbawa:

Kung yari na ang skeleton, lagyan ito ng pabalat gamit ang karton o mga papel/lumang dyaryo. (Mas maigi kung karton o chip board kasi mas malaking espasyo ang nasasakop nito.) Pagkatapos, patungan ito ng isa hanggang dalawang layer ng paper mache hanggang sa makuha ang kapal at tibay na kailangan. Pinturahan nang puti ang skeleton.


6. PINTURAHAN ANG MUKHA/ULO AT BUONG KATAWAN
Gumamit ng water-based na pintura (halimbawa, acrylic, latex, etc.) na pintura. Mas maigi kung water-based kasi madali itong kanawin at tubig lamang ang kinakailangang pampanipis rito. (Mas ligtas pa ito sa kalusugan, kung tutuusin.)

Hindi kinakailangan bumili ng sangkatutak na kulay ng pintura. Tiyakin lamang na mayroon kang 3 primaryang kulay—pula, asul, at dilaw—na pwede mong paghalu-haluin at timplahin para makagawa ng iba pang kulay (sekundaryang kulay). Tiyakin ring meron kang puti at itim na pintura na magagamit naman sa pag-basecoat (puti) at pagtitimpla o pag-aadjust ng hue at tint ng mga kulay na gagamitin. 

Kapag nayari nang pinturahan ang effigy, pahiran ito ng isa hanggang dalawang layer ng acrylic emulsion para tumibay at maprotektahan mula sa tubig o ulan.


Dagdag: Bilang gabay, maiging tunghayan itong time lapse video ng paggawa ng effigy sa mga group discussion/workshop bago simulan ang aktwal na produksyon. (Ang video ay mula sa Vimeo.com/PiyaConstantino.)